Mediterranean Garden Society
Σύλλογος Μεσογειακής Κηπουρικής

» αρχική σελίδα
» ο σύλλογος
» κλάδοι
» πληροφορίες
» το περιοδικό TMG
» σπάροζα
» ελλάδα
» κύπρος
» κήποι μελών
» ανταλλαγή σπόρων
» ημερολόγιο
» εγγραφές
» επικοινωνία

 

 

Ημερολόγιο

Ιούνιος 2016

Βρισκόμαστε στο τέλος της Άνοιξης. Ο καιρός είναι ήπιος και η θερμοκρασία σε ανεκτά επίπεδα περίπου στους 28° C.  Είναι μια περίοδος που λόγω των ήπιων θερμοκρασιών μπορούμε να σπείρουμε τόσο βρώσιμα όσο και καλλωπιστικά φυτά.

Προσωπικά πιστεύω ότι το να γεννηθεί ένα φυτό από σπόρο είναι από τα πιο όμορφα και συγκινητικά πράγματα που μπορείς να δεις. Είναι το θαύμα της ζωής. Είναι πραγματικά εντυπωσιακό το πως ένας σπόρος από πολύ μικρού μεγέθους (σαν σκόνη) έως μεγέθους κουκουτσιού μπορεί να δώσει ένα φυτό ύψους μερικών εκατοστών ως ένα δένδρο δεκάδων μέτρων όπως για παράδειγμα έναν πλάτανο.  Να δώσει ακόμα και κάποιο δέντρο που θα ζήσει για αιώνες, όπως για παράδειγμα μια ελιά. Σκεφτείτε όταν δείτε έναν θεόρατο πλάτανο από που ξεκίνησε όταν γεννήθηκε.

Πολλοί άνθρωποι διστάζουν να ξεκινήσουν ένα φυτό από σπόρο. Υπάρχουν πολλά είδη φυτών όπου οι σπόροι τους είναι εύκολοι στο να βλαστήσουν και άλλα που είναι μέτριοι έως πολύ δύσκολοι. Γενικά τα συνήθη λαχανικά που είναι βρώσιμα είναι εύκολα στο να ξεκινήσουν από σπόρο, όπως όλα τα φυλλώδη (μαρούλια, σαλάτες, διάφορα χόρτα), ντομάτες, πιπεριές, μελιτζάνες, μπρόκολα, κουνουπίδια κλπ. Για τα καλλωπιστικά ευκολότερα είναι τα ετήσια και δυσκολότερα τα πολυετή. Για τα καρποφόρα βρώσιμα δένδρα χρησιμοποιούνται άλλοι τρόποι πολλαπλασιασμού, κυρίως με εμβολιασμό, και όχι με σπόρο. Για τα δασικά όμως δένδρα χρησιμοποιείται και η σπορά για τον πολλαπλασιασμό τους.

Όταν θέλουμε να σπείρουμε πρέπει πάντα να θυμόμαστε ότι ο σπόρος είναι ένας μετεωρολογικός σταθμός που είναι προγραμματισμένος να μετράει την υγρασία, την θερμοκρασία και το φως. Κάθε φυτό είναι προγραμματισμένο να βλαστάνει σε συγκεκριμένες συνθήκες των παραπάνω παραγόντων. Για παράδειγμα, ο σπόρος του φυτού της ντομάτας βλαστάνει σε θερμοκρασία 20 – 27° C. Το χώμα πρέπει να είναι υγρό, και ο σπόρος πρέπει να μπει σε βάθος μισού εκατοστού. Αυτή είναι η εύκολη περίπτωση. Μια δύσκολη περίπτωση είναι ένα μεσογειακό φυτό, η λαδανιά (Cistus). Στο φυσικό του περιβάλλον πρέπει πρώτα να προηγηθεί φωτιά στο δάσος στο οποίο βρίσκεται ώστε ο σπόρος να υποστεί υψηλές θερμοκρασίες. Στη συνέχεια με τις πρώτες βροχές θα βλαστήσει. Για να μπορέσουμε να μιμηθούμε τις φυσικές συνθήκες στο σπίτι μας, όπως αναφέρει στο  βιβλίο του ο Ολιβιέ Φιλιππί, μπορούμε να ψήσουμε τους σπόρους της λαδανιάς στο φούρνο στους 150° C για 10 λεπτά και μετά να τους βάλουμε στο βρεγμένο χώμα. Άλλη περίπτωση είναι η κάννα (Cannaindica) της οποίας ο σπόρος έχει τόσο σκληρό περίβλημα (για αυτό η κοινή αγγλική της ονομασία είναι Indian Shot) ώστε για να βλαστήσει πρέπει (πολύ προσεκτικά) να τον χαράξουμε ώστε να μπορέσει να περάσει η υγρασία στο εσωτερικό του.

Θα σας παρότρυνα να ξεκινήσετε να φτιάχνετε φυτά από σπόρο. Πέρα του ότι η χαρά του να μεγαλώνεις μια νέα ζωή είναι απερίγραπτη είναι και ο πιο ο οικονομικός τρόπος για την παραγωγή νέων φυτών. Σας υπενθυμίζω ότι λειτουργεί το σύστημα ανταλλαγής σπόρων του MGS. Από αυτήν την τράπεζα σπόρων μπορείτε να παραγγείλετε δωρεάν σπόρους επιλέγοντας από 600 και περισσότερα είδη φυτών. Εγώ έχω παραγγείλει και παρακάτω υπάρχουν φωτογραφίες από τα σπορόφυτα. Επίσης υπάρχουν αναλυτικές οδηγίες για το πως θα τα σπείρετε. Και στο διαδίκτυο υπάρχουν αναλυτικές οδηγίες κυρίως από τις ξένες ιστοσελίδες που πουλάνε σπόρους αλλά και από άλλες πηγές.


Αριστερά είναι γεράνια (Geranium maderense). Μόλις αρχίζουν να βγάζουν το πρώτο πραγματικο τους φύλλο. Δεξιά ιπομέες (Ipomoea quamoclit). Οι σπόροι και των δύο φυτών προέρχονται από την τράπεζα σπόρων του MGS


Σπορόφυτο από το φυτό της Νότιας Αφρικής Πρωτέα (Protea cynaroides)


Σπορόφυτο από το φυτό Leucadendron discolorεπίσης από την Νότια Αφρική

Κείμενο και φωτογραφίες από τον Νίκ Βλαχάκη

Μάρτιος 2016

Ο Μάρτιος ξεκίνησε με πολλές ανοιξιάτικες υποσχέσεις. Η μέρα έχει μεγαλώσει και οι θερμοκρασίες είναι υψηλές. Όλοι ανυπομονούν για την άνοιξη. Την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου στα φυτώρια εμφανίστηκαν καλοκαιρινά σπορόφυτα (ίσως νωρίτερα από κάθε άλλη χρονιά). Ντοματιές, πιπεριές, κολοκυθιές και λίγο αργότερα μελιτζανιές. Μόλις και είχαν βγάλει τα δύο πρώτα τους πραγματικά φύλλα. Έτσι και εγώ υπέπεσα στον πειρασμό και αγόρασα μερικά από κάθε είδος και τα φύτεψα στον λαχανόκηπο της Κερατέας. Αν και οι προοπτικές φαινόντουσαν καλές, μιλώντας με αγρότες όλοι ανησυχούσαν για τον απρόβλεπτο καιρό που έχει συνήθως ο Μάρτιος. Για το μόνο που θα με ανησυχούσε, ως καταναλωτή, είναι να υπάρχει καλή παραγωγή των πολύ ευαίσθητων στις καιρικές συνθήκες κερασιών! Τελικά ο Μάρτιος επιβεβαίωσε την κακή του φήμη και την τρίτη εβδομάδα του ο καιρός είναι χειμωνιάτικος, με κρύο, βροχές και δυνατό αέρα. Τα σπορόφυτα στο λαχανόκηπο έχουν επιζήσει από τον καιρό, χωρίς όμως να έχουν μεγαλώσει, όμως έχουν στρίψει από το κρύο τα φύλλα τους. Ο πιο σημαντικός τους εχθρός αυτή την εποχή είναι οι γυμνοσάλιαγκες.

Ο καλός καιρός είχε επιπτώσεις και στην τιμή και στη διαθεσιμότητα πρώιμων φρούτων ή λαχανικών. Οι φράουλες άρχισαν να κυκλοφορούν στην αγορά σχεδόν σε αφθονία, σε πολύ καλή τιμή αλλά με σχεδόν αδιάφορη γεύση. Πολύ καλή τιμή έχουν και οι ντομάτες. Αυτό συμβαίνει επειδή στα θερμοκήπια, με τον καλό καιρό, μπορούν να παραχθούν πιο φθηνά αυτά τα προϊόντα. Σε ότι αφορά τις φράουλες είναι ουσιαστικά τα πρώτα ανοιξιάτικα φρούτα, αφού όλο το χειμώνα υπάρχουν εσπεριδοειδή, μήλα και αχλάδια. Όμως αντί για τις ντομάτες καλό είναι να προτιμάμε περισσότερο τα λαχανικά της εποχής όπως τα μπρόκολα, τα κουνουπίδια και τα λάχανα. Έχουμε καιρό για τις πολύ πιο γευστικές καλοκαιρινές ντομάτες. Ό,τι τρώμε στην εποχή του είναι πιο γευστικό και με λιγότερα φυτοφάρμακα. Άλλωστε το μεσογειακό μας κλίμα, μας δίνει κάθε εποχή τόσο μεγάλη ποικιλία από λαχανικά (και από φρούτα, εκτός από τον χειμώνα) που δεν βαριέσαι ποτέ. Φανταστείτε πόσο ανιαρή θα ήταν η διατροφή μας αν τρώγαμε μόνο συγκεκριμένα πράγματα.

Είναι σημαντικό ως καταναλωτές να ζητάμε και να αγοράζουμε φρούτα και λαχανικά με πρώτο κριτήριο την γεύση και όχι την ανθεκτικότητα ή/και την τιμή. Δυστυχώς τα τελευταία χρόνια παραπονιόμαστε ότι δεν υπάρχει γεύση σε πολλά φρούτα και λαχανικά. Αυτό συμβαίνει για πολλούς λόγους. Πολλές από τις διασταυρώσεις της σύγχρονης γεωργίας γίνονται για να έχουν πιο αποδοτική παραγωγή, να είναι ανθεκτικά στη μεταφορά ή στις ασθένειες ή και για άλλους λόγους (δεν θα ήθελα να αναφερθώ εδώ στον έλεγχο των σπόρων με τη δημιουργία των υβριδίων ούτε για τα γενετικά τροποποιημένα φυτά, είναι ένα τεράστιο κεφάλαιο). Όμως όταν δεν λαμβάνεται υπόψη και η γεύση της εκάστοτε ποικιλίας τότε χάνεται η νοστιμιά. Εδώ εισέρχεται και η δική μας ευθύνη ως καταναλωτές. Όταν αγοράζουμε γευστικά φρουτολαχανικά τότε δίνουμε το κίνητρο στους αγρότες που τα παράγουν, να συνεχίσουν να το κάνουν. Όμως, δεν μπορούμε για παράδειγμα, από τη μία να ζητάμε νοστιμιά και από την άλλη να ζητάμε ντομάτα που δεν χαλάει γρήγορα (άρα θα είναι χονδρόφλουδη) ή να παραπονιόμαστε ότι είναι και ακριβή. Αν δοκιμάσετε παραδοσιακές τοπικές ποικιλίες ντομάτας (πάντα στην εποχή τους), όπως η αττική ποικιλία μπατάλα βραυρώνας ή το ντοματάκι Σαντορίνης θα δείτε τη διαφορά. Όμως η τιμή τους είναι ακριβότερη αφού η παραγωγή τους είναι μικρότερη και δεν μπορούν να διατηρηθούν τόσο καιρό όσο οι ποικιλίες – υβρίδια. Ένα άλλο παράδειγμα από τα φρούτα είναι το χιώτικο μανταρίνι. Η γεύση του και ιδιαίτερα το άρωμα του είναι ασύγκριτο σε σχέση με άλλες ποικιλίες αλλά από την άλλη είναι γεμάτο κουκούτσια. Αφού οι περισσότεροι από εμάς είναι πολύ δύσκολο ώς αδύνατο να καλλιεργήσουμε οι ίδιοι κάποια από αυτά που τρώμε τουλάχιστον ας αγοράζουμε γευστικά προϊόντα. Η τροφή εκτός από αναγκαία για να ζήσουμε είναι ταυτόχρονα και απόλαυση των αισθήσεων μας.

Και επειδή σήμερα που γράφω αυτό το κείμενο είναι η πρώτη μέρα της άνοιξης, δείτε παρακάτω και τη σχετική φωτογραφία:


Μια πανέμορφη πασχαλίτσα, μία από τις καλύτερες φίλες του κηπουρού,
πάνω σε μια ματζουράνα (Origanum majorana)

Κείμενο και φωτογραφίες από τον Νίκο Βλαχάκη

Φεβρουάριος 2016

Όπως και τον Ιανουάριο έτσι και τώρα, μέσα Φεβρουαρίου, ο καιρός συνεχίζει να είναι ασυνήθιστος. Οι θερμοκρασίες είναι αρκετά υψηλότερες για την εποχή (μέχρι και 10Ο C παραπάνω από τις συνήθεις θερμοκρασίες), ακόμα και για πολλές μέρες, και οι βροχές πολύ λίγες. Στην Κρήτη παρατηρήθηκε το φαινόμενο αμυγδαλιές να ανθίζουν μαζί με τις τριανταφυλλιές. Γενικά ο Φεβρουάριος είναι μήνας ξεκούρασης για τους κηπουρούς και τους αγρότες, όχι όμως φέτος. Στον Σύλλογο μας, τις Πέμπτες που είναι η μέρα των εθελοντών για την Σπάροζα, ο καιρός είναι πολύ συχνά καλός, ηλιόλουστος και ζεστός. Για δύο συνεχόμενες Πέμπτες ασχολήθηκα με την εκρίζωση ασφόδελων, οι οποίοι είναι άκρως επεκτατικοί, με αποτέλεσμα να απειλούν άλλα βολβώδη φυτά όπως τις ίριδες.

Ενώ γνώριζα τον ασφόδελο, εκριζώνοντας τον, εντυπωσιάστηκα από την υπόγεια μορφή του φυτού. Κάθε φυτό έχει πολλές ρίζες που μοιάζουν με δάχτυλα ή καρότα, έχουν χρώμα καφέ και είναι χυμώδεις. Η εκρίζωση γίνεται με την πηρούνα. Ο ασφόδελος είναι γερά γατζωμένος στο χώμα και από τη μία πρέπει να βάλουμε αρκετή δύναμη, από την άλλη όμως η πηρούνα πρέπει να μπει στο έδαφος υπό γωνία και λίγο μακριά από το φυτό, ώστε να ανασηκωθεί ολόκληρο και να αφαιρεθούν όλες του οι ρίζες.  Στην Σπάροζα υπάρχουν τρία είδη ασφόδελων (Asphodelus aestivus, A. fistulosus, A. lutea). Στη θέση των ασφόδελων που αφαιρέθηκαν είναι έτοιμη η τρύπα όπου μπορούμε να βάλουμε κάποιο άλλο βολβώδες φυτό.

Ο ασφόδελος ήταν γνωστός στους Αρχαίους Έλληνες. Σύμφωνα με τον Όμηρο μπροστά από την είσοδο του Κάτω Κόσμου, απλωνόταν ένα λιβάδι με ασφόδελους. Περιγράφει αυτό το λιβάδι δύο φορές. Την πρώτη όταν ο Οδυσσέας επισκέπτεται τον Κάτω Κόσμο για να αναζητήσει τον μάντη Τειρεσία, και την δεύτερη όταν οι ψυχές των μνηστήρων που σκότωσε ο Οδυσσέας οδηγούνται από τον Ερμή εκεί. Στην εποχή μας γνωρίζουμε, και ερευνητικά, ότι σε περιβάλλοντα που προϋπήρξε πυρκαγιά ή υπερβόσκηση, επικρατούν οι ασφόδελοι και έχουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε σχέση με άλλα φυτά. Μπορεί να εξηγηθεί όμως γιατί ο ασφόδελος αγαπά αυτές τις συνθήκες; Ίσως επειδή χρειάζεται πολύ λίγο νερό, μπορεί να πολλαπλασιαστεί εύκολα και από σπόρο και από το πλούσιο υπόγειο βολβώδες ριζικό του σύστημα και διότι είναι αφανές, ως βολβός, για μεγάλο χρονικό διάστημα του χρόνου. Ακόμα και τα φυτοφάγα τον αποφεύγουν. Πράγματι, παρατηρώντας τους ασφόδελους στην Σπάροζα, λόγω των λίγων φετινών βροχοπτώσεων, το χώμα είναι πολύ στεγνό, με πολλές μεγάλες πέτρες και μεγάλο ριζικό σύστημα. Και όμως το φυτό είναι ευτυχισμένο σε αυτές τις συνθήκες.

Ο ασφόδελος δείχνει ένα φυτό προβληματικό και επιζήμιο με την επεκτατική του τάση στα σχεδόν άγονα περιβάλλοντα, ακόμα και στη μυθολογία, ως φυτού συνδεδεμένου με τον Κάτω Κόσμο. Όμως όπως γενικά συμβαίνει στη φύση η ύπαρξη του είναι χρήσιμη, αρκεί να μην κυριαρχεί στο περιβάλλον. Η τρύπα που μένει μετά την αφαίρεση του, έχει αφράτο χώμα (το οποίο έχει συγκρατηθεί από τις ρίζες του), και είναι έτοιμη να δεχτεί κάποιο άλλο, βολβώδες κυρίως φυτό. Το ίδιο συμβαίνει και με αρκετά ζιζάνια. Είναι δύσκολο να τα αφαιρέσεις, αλλά επειδή έχουν βαθιές ρίζες, έχουν συγκρατήσει και αφρατέψει το χώμα. Επομένως όλα τα φυτά έχουν κάποιο σκοπό στη φύση και όλα χρειάζονται να υπάρχουν. Το ζήτημα είναι να τα διαχειριστούμε με σύνεση.


Η πηρούνα έχει μπει υπό γωνία στο έδαφος ώστε να
ανασηκωθεί ολόκληρο το φυτό μαζί με τις ρίζες του


Ο ασφόδελος αφού αφαιρέθηκε από το έδαφος. Κοιτάξτε
το εντυπωσιακό ριζικό του σύστημα, με τους βολβούς του.

Βιβλιογραφία
Μανέτας Γ., Περί φυτών αφηγήματα, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης (2015)
Pantis J., Margaris N.S., Can systems dominated by asphodels be considered as semi-deserts?
International Journal of Biometeorology 32 (1988) 87-91.

Κείμενο και φωτογραφίες από τον Νίκο Βλαχάκη

Ιανουάριος 2016

Πως μπορεί κανείς να ξεκινήσει ένα ημερολόγιο γράφοντας για τη μεσογειακή κηπουρική; Μα φυσικά παρατηρώντας τα μεσογειακά φυτά στην κάθε εποχή. Βέβαια ανάλογα με το που βρίσκεται κανείς τα πράγματα αλλάζουν. Ιδίως στην Ελλάδα όσο πιο βόρεια και ορεινά κινείται κανείς. Ζώντας στην Αθήνα, υπάρχουν μεγάλες διαφορές στη συμπεριφορά των φυτών από τα βουνά της Πάρνηθας, της Πεντέλης που βρίσκονται στα βόρεια προάστια, άρα έχουν πιο κρύο κλίμα με περισσότερες βροχοπτώσεις, από αυτά που ζουν στα νότια προάστια της Αττικής κοντά στη θάλασσα ή στα ανατολικά παράλια που δέχονται πολύ λιγότερες βροχοπτώσεις.

Αυτή την εποχή, μέσα Ιανουαρίου του 2016, ο καιρός δεν είναι τυπικά χειμωνιάτικος. Το αντίθετο μάλιστα. Πλησιάζει στον ανοιξιάτικο καιρό. Υψηλές θερμοκρασίες για την εποχή, ακόμα και κοντά στους 20ο C το μεσημέρι, αρκετοί νοτιάδες και λίγες βροχοπτώσεις. Καλές ημέρες υπάρχουν και τον χειμώνα, οι λεγόμενες αλκυονίδες ημέρες, αλλά μέχρι τώρα ο κανόνας είναι οι αλκυονίδες ενώ οι χειμωνιάτικες είναι η εξαίρεση. Πραγματικά κρύες μέρες ήταν μόνο η Πρωτοχρονιά και η επόμενη της. Έριξε και λίγο χιόνι. Από την τρίτη μέρα ο καιρός άλλαξε άρδην. Λαμπερός ήλιος, υγρασία και ζέστη. Όλοι οι φίλοι των φυτών, συζητούν για αυτόν τον ασυνήθιστο καιρό γιατί παρατηρούν ότι τα φυτά τους ακόμα δεν συμπεριφέρονται όπως τον χειμώνα αλλά όπως την άνοιξη. Χαρακτηριστικά παραδείγματα φυτών στο κέντρο της Αθήνας και στα νότια προάστια είναι οι σινικοί ιβίσκοι οι οποίοι κανονικά θα έπρεπε να έχουν ρίξει όλα τα φύλλα τους. Αντιθέτως όχι μόνο τα έχουν κρατήσει, αλλά κάποιοι έχουν ανθίσει κιόλας. Στα νότια προάστια υπάρχουν ακόμα ντοματιές στην ύπαιθρο που έχουν καρπούς. Βέβαια η γεύση τους δεν είναι όπως του καλοκαιριού, αλλά να μην τα θέλουμε όλα δικά μας… Στις δικές μου γλάστρες οι οποίες βρίσκονται σε ταράτσα στο κέντρο της Αθήνας οι βασιλικοί ακόμα δεν έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο τους.

Το ίδιο συμβαίνει και σε κάποιο τυπικό αγροτικό σπίτι σε ημιορεινή περιοχή της Κερατέας. Σε αυτό ο ιδιοκτήτης εκτρέφει μέλισσες, κότες, κουνέλια και περιτριγυρίζεται από γηγενή μεσογειακά φυτά: θυμάρια, θρούμπια, φασκόμηλα, μηδικές, αφάνες κ.ά. Τόσο τα γηγενή φυτά που βρίσκονται γύρω από το σπίτι στο λόφο όσο και τα καλλιεργούμενα (όπως οι τριανταφυλλιές) έχουν ανοιξιάτικη συμπεριφορά.


Το θυμάρι (Thymbra capitata) είναι ανθισμένο αν και εκτός εποχής.
Ακόμη και τα φύλλα του είναι λιγοστά.


Το θρούμπι (Satureja thymbra)


Το φασκόμηλο (Salvia officinalis) έχει μπουμπούκια και είναι έτοιμο να ανθίσει.
Το συγκεκριμένο προέρχεται από μητρικό φυτό της Αστυπάλαιας.
Δυστυχώς δεν μπορώ να σας περιγράψω το άρωμα του!


Η μηδική (Medicago arborea) σε πλήρη άνθηση. Για αυτό τουλάχιστον
το φυτό η άνθηση αυτή την εποχή είναι φυσιολογική.


Η αφάνα (Sarcopoterium spinosum). Τα αγκάθια του είναι πολύ αιχμηρά.

Λόγω των υψηλών θερμοκρασιών και της υγρασίας, υπάρχουν ακόμα κουνούπια και μύγες. Κάποιες λίγες, γενναίες μέλισσες, αναζητούν τις πρώτες ύλες για την κατασκευή πρόπολης. Οι κότες του σπιτιού δεν κάνουν καθόλου αυγά, ενώ πέρυσι τέτοια εποχή η παραγωγή αυγών ήταν πλούσια. Φταίει ο καιρός άραγε και για αυτό; Φήμες λένε ότι φταίει ο κόκορας!

Κείμενο και φωτογραφίες από τον Νίκο Βλαχάκη.


Μενεξέδες
Μάρτιος 2011 
Ξέρει κανείς γιατί έχουν εξαφανιστεί; Τώρα μόνο στον κήπο μου βλέπω τους ήμερους, και τους άγριους να ξεμυτίζουν μέσα από τα δίχτυα στους ελαιώνες εδώ στην Κέρκυρα. Όταν ήμουν παιδί οι μικροί αστικοί κήποι της Αθήνας γέμιζαν τέτοια εποχή. Στο σκιερό κηπάκι της Γιαγιάς Φροσούλας, στου Κυπριάδου, κάτω από τις νεραντζιές, κρυβόντουσαν ανάμεσα στα καταπράσινα φύλλα τους, ορατοί μόνο στα παιδικά μάτια. Στους δρόμους του κέντρου, όπως και σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, πουλούσαν τα ευωδιαστά ματσάκια δεμένα με μαύρη κλωστή και τα καρφίτσωναν οι κυρίες στο πέτο του παλτού. Τώρα πια και στη Μαδρίτη με το άγαλμα της ξακουστής Βιολετέρας (άλλη παιδική εικόνα με την Σαρίτα Μοντιέλ) το μικροσκοπικό λουλουδάκι έχει γίνει άφαντο… μόνο οι μωβ καραμελίτσες στο σχήμα του λουλουδιού υπάρχουν στα παραδοσιακά ζαχαροπλαστεία. Οι πλανόδιοι πωλητές τώρα προσφέρουν άοσμα τριαντάφυλλα του ψυγείου τυλιγμένα σε ζελατίνα.
Καλή  Δ.




www.MediterraneanGardenSocietyGreece.org
Τα δικαιώματα (c) των περιεχομένων ανήκουν στην πηγή ή τον συγγραφέα. Αναπαραγωγή μόνον κατάπιν αδείας..


σχέδιο και συντήρηση ιστοτόπου: Truetype Web Solutions